Sahara Mendebaldeko harresi eta minen ikerketari buruzko web gunea

• Nortzuk gara
• Harresia
• Minak
• Loturak
  

El muro de la verguenza ! كي لاننسي

• 
• 
• 

Web honetan bilatu:

2008/08/20

• Harresiak
• Ondorio zibilak
• Harresia eta nazioarteko legedia

Zer dira harresiak?

Harresiak eraikuntza erraldoi batzuk dira, gotortuak, minez josiak, 160.000 soldadu baino gehiagoko armada indartsu batek zainduak eta ehunka tanke, milioika mina, hesi arantzadun eta era guztietako oztopo militarrez inguratuak.

1975ean Marokoko armadak sahararren lurraldeak indarrez okupatu zituenean hasi ziren harresi horiek eraikitzen helburu espantsionista hutsez, hau da, lurralde okupatuen kontrola segurtatzeko eta bortxazko okupazioa fait accompli edo aldaezineko gertaera bihurtzeko.

Gaur egun horma horiek oinarrizko giza-eskubideen kontrako urraketa gordina dira eta nazioarteko legeriaren aurkako eraso zuzena.

Noiz agertu ziren harresiak?

1975ean, Espainiak Saharatik alde egin zuenean, Marokok iparraldetik eta Mauritaniak hegoaldetik gerra hasi zuten Fronte Polisarioaren aurka. Gerraren ondorioz Mauritaniak, porrot egiteko zorian, bakea sinatu zuen Fronte Polisarioarekin 1979an eta uko egin zien lurraldearen gainean zeuzkan eskakizun guztiei. Une hori baliatu zuen Marokok bere okupazioa sahararren herrialde osoraino zabaltzeko. Polisarioak ez eze nazioarteko erakundeek ere salatu zuten okupazio hori.

Bere burua defendatu beharrez, Polisarioak gogortu egin zituen bere erasoaldiak eta oso egoera larrian jarri zuen Marokoko erresuma. Gauzak horrela, eta nola Marokoko armadak ez zuen lortu Mendebaldeko Sahara indarrez azpiratzerik, “aterabide magiko” bat asmatu zuen.

Gatazkaren egoera politiko-militarra hausnartu ondoren, Hassan II.ari “lotsaren harresi” kriminalak eraikitzea gogoratu zitzaion estualditik ateratzeko.

Nola, noiz eta non sortu ziren lehenengo aldiz.

Prestaketak eta hasiera

Ben Othman korolenaren agindupeko "Larak" izeneko indar berezi batek erdialdeko Marokotik jaitsi eta egoitza hartu zuen Abattih-en, Tantan-eko hegoaldean. 1980ko abuztuan indar hori Ras el Janfrara abiatu zen, hau da, Zini eta Smara mendien arteko lautada erraldoia azpian hartzen duen muino batera, misio harrigarri batekin: ordura arte Saharan jasandako derrotak berriz gertatzea galaraziko zuen harresi bat eraikiko zuten langileak babestea.

Lurraldeaz jabetu ondoren eta milaka dozena soldadu obrak zaintzen jarri ondoan, ehunka hondeatzeko makina eta bulldozer, hondeatzaileak eta ingeniari brigada osoak hasi ziren harresia eraikitzen. Hilabete batzuk lehenago erokeria hutsa zena denbora gutxiren buruan bukatuta zegoen eta geroztik hor dago, hainbeste jenderen etsipen eta kalterako.

Harresia sei zati edo puskatan egin zen. 1987ko apirilean harresia Atlantiko itsasora iritsi zen La Gueran barrena, eta horrenbestez obra faraoniko horren eraztunak hesituta utzi zuen bere barruan Mendebaldeko Sahara.

Aztertzaile batzuek diote sekula ez dela egin halako lan erraldoirik: ingeniariak eta hondeatzaileak gau eta egun lanean ziharduten bitartean berrogei mila soldadu zeuden guardian lanak zaintzen. Zailtasun teknikoagatik barik bere neurri erraldoiarengatik da obra hau benetan itzela.

Zeintzuk dira harresiaren helburu militarrak?

Marokoren arabera:

• Borrokalari sahararrei hiri handienetara hurbiltzea eragotzi.
• Bu Cra-ko meatokiak eta itsasoko aberastasunak babestu.
• Indar militarren kontzentrazio bat sortu, unitateek elkarri babesa emateko gisan.
• Sahararrei sorpresa faktorea kendu detekzio sistema sofistikatuak erabilita (radarrak) eta era guztietako oztopoak jarrita (alanbradak, harri eta hareazko hormak, e.a.).
• Sahararren erasoaldiak oztopatu edo ito eta horiei gogor erantzuteko bideak jarri.
• Sahararrak gizon eta tresna kantitate handiak metatzera behartu harresia haustekotan.

Egiruta eta konposizioa

Egitura: lauzpabost kilometrorik behin konpainia bat dago, normalean infanteriakoa (ehun gizon inguru) eta unitate horietako bakoitzak sekzio bat dauka mendean (30-40 gizon).

Unitate horiek eskuarki infanteriako soldaduz osatuta daude baina badira beste arma batzuk ere, hala nola paraxutistak edo bestelako komando batzuk. Hamabost kilometrorik behin radar batek tiro-koordenadak hornitzen dizkie artileriako bateriei eta aurrerago mina eremuak eta alanbradak aurkitzen dira.

Harresien fitxa teknikoa:

Tramoa edo harresia	Luzera Km.	Hasiera		Betetzen dituen puntuak	Amaiera
		Data	Puntua		Data	Lekua
1º	500	8/1980	Ras el janfra	Jreibichat, teuerguet, smara, sequen  y bu cra	6/1982	Bojador
2º	300	2/12/83	s.o de bu cra	Amgala.	24/1/84	teuerguet
3º	320	2/4/84	Zac s.e de Marruecos	Eydeiria eta hauza	7/5/84	Ratmia
4º	380	24/12/84	Lebaj s.e de marruecos	Mahbes eta farsia	17/1/85	Lebraiga
5º	670	14/5/84	s.e de Amgala.	Guelta, bir guenduz e imlili	1/9/85	leboirda
6º	550	16/2/87	s. de taref el mujnza	Auserd, tichla y el geurgarat	16/4/87	El geurgarat

Harresiek ondoko osagaiak dituzte:

• Hareazko harresiak: marokoarren hesi “defentsiboaren” inguruan eraikitako hormak —toki batzuetan zazpi hormataraino—, bata bestearen atzean jarriak. Hiru metroko altuera izan dezakete.
• Harrizko hormak: horma hauek 1987ko maiatzaren 2an agertu ziren lehen aldiz, hain zuzen ere, marokoarrek ikusi zutenean sahararrak ez zutela arazorik hareazko hormak zeharkatzeko. Harrizko hormak hareazko hormen sendogarri egiten dira. Laurogei zentimetro altu dira eskuarki, nahiz metro batekoak ere egin diren. Unitateen arteko tarteak gotortzeko egiten dira.
• Alanbradak: harresi osoaren luzeran daude jarrita, batez ere Sostengu Puntuen (SP) eta Behaketa Puntuen (BP) aurrean. Alanbrada altuak dira eta batzuetan alanbrezko 12 hariraino izan ditzakete.
• Zanga antitankeak: lurrean egiten dira etsaiaren tanke eta gainerako garraio tresnei bidea mozteko. Zanga hauek Sostengu Puntuetan eta Behaketa Puntuetan egiten dira eta baita ere harrizko hormen artean ezkutatuak. Metro batetik metro eta erdira bitarteko sakonera daukate eta 1,5-2 metrora bitarteko zabalera.

Lehergailudun oztopoak:

• Mina eremuak. Hasieran harresiaren aurrealdeko ertzaren aurrean jarri ziren, leku batzuetan kilometro eta erdiko distantziaraino. Harresiaren aurrealde guztia josita dago mina antitanke eta antipertsonalez. Nola minek ez duten begirik, zapaltzen dituzten guztiak lehertzen dituzte, eta urteen joan-etorrian hamaika lagun hil eta zauritu dituzte. Hilgarriak izateaz gain, lurrean egote hutsarekin izu gorria zabaltzen dute jendearen artean. Askotan mina horiek atrintxeratutako unitateen aldamenetan eta sakontasunean jartzen dira. Munduan diren mina eremu mota taktiko guztiak aurki daitezke Saharako harresian. Bestalde, mina horietatik askok mekanismo bat daukate lurretik jasoak ez izateko (argitasun gehiagorako, ikus “minen arriskua” izeneko atalera).
• Radarren bidezko detekzio sistema:: radarren bidezko detekzio sistema harresiko sistema osoaren funtsezko osagaia da, eta bere detektagailuek harresiaren luzera osoan jarrita daude autoak edo jendeak hurbiltzen direnean abisua emateko.

  Marokoko armadak oso radar sistema sofistikatuak erabiltzen ditu: gau eta egun lanean ari dira eta gauza dira pertsona bat 30 kilometrora detektatzeko eta ibilgailu bat 60 kilometrora.

  Stentor, Rasit eta Ratac radarrak dira Marokoko armadak gehien erabiltzen dituenak. Orobat erabiltzen ditu Westinghouse radar indartsuak, iturri batzuen arabera Mendebaldeko Sahara osoa estaltzen dutenak.

Harresiei buruzku datu orokorrak

Nº	Erreferentzia	Datuak	Oharrak
01	Hasiera data	Agosto de 1980
01	Bukaera data	1987/4/16
03	Urte kopurua	8 urte
04	Lanegun kopurua	917 egun	Teorikoak
05	Luzera guztira	2720 Km
06	Puntu urrunena iparraldetik	Lebaj	Warkziz-eko hego-sortaldea. (Marokoko hego-sortaldea)
07	Puntu urrunena hegoaldetik	El guergarat	Mendebaldeko Sahararen hego-sartaldea
08	Zenbat zati	06	Lau aktiboak
09	Azkarren egindako harresia	Laugarren harresia	16,520 Km./24 ordu
10	Astiroen egindako harresia	Lehenengo zatia	1,039 Km./24 ordu (4)
11	Zati luzeena	Bosgarrena	670 Km
11	Zati laburrena	Bigarrena	300 Km

Itzulpena: Bermeoko Euskera Saila

murominassahara.org © 2008